Jak rozpoznać pierwsze oznaki osłabienia włosów?

Każdego dnia tracimy od 50 do 100 włosów, to naturalny etap cyklu życia włosa. Problem zaczyna się wtedy, gdy wypadanie włosów staje się intensywniejsze, a ich kondycja wyraźnie się pogarsza.

Współczesny styl życia, stres, szybkie tempo, uboga dieta i zaburzenia hormonalne sprawia, że osłabienie włosów często rozwija się stopniowo i długo pozostaje niezauważone.

Warto wiedzieć, że włosy są jednym z pierwszych „wskaźników” kondycji organizmu. Gdy pojawiają się niedobory lub problemy zdrowotne, organizm ogranicza dostarczanie składników odżywczych do mieszków włosowych. 

Dlaczego włosy wypadają? Przyczyny osłabienia włosów

Aby zrozumieć problem, warto poznać cykl wzrostu włosa, który składa się z trzech faz:

• Anagen (faza wzrostu) – trwa od 3 do 8 lat,
• Katagen (faza przejściowa) – trwa około 1–2 tygodni,
• Telogen (faza spoczynku) – trwa 2–4 miesiące i kończy się wypadnięciem włosa.

W wyniku czynników takich jak:

• przewlekły stres,
• niedobory witamin i minerałów,
• zaburzenia hormonalne,
• choroby przewlekłe

wiele włosów może przedwcześnie przejść w fazę telogenu. Efektem jest nadmierne wypadanie włosów, które często pojawia się z opóźnieniem (nawet po kilku miesiącach). 

Pierwsze objawy osłabienia włosów – na co zwrócić uwagę?

Wczesne objawy są subtelne, ale bardzo charakterystyczne. Do najczęstszych należą:

• suche, matowe i pozbawione blasku włosy
• łamliwość i rozdwajające się końcówki
• zwiększone wypadanie włosów
• zmniejszona objętość fryzury
• cieńsze i delikatniejsze pasma
• „puszące się” włosy przypominające meszek
• nierównomierny kolor włosów

Sygnałem alarmowym jest także sytuacja, gdy:

• odpływ prysznica często się zapycha,
• na szczotce zostaje więcej włosów niż zwykle,
• gumkę do włosów trzeba owijać więcej razy niż wcześniej. 

Jak rozpoznać przerzedzenie na tle genetycznym i hormonalnym u mężczyzn i u kobiet?

Proces utraty włosów często przebiega według zupełnie innego wzorca w zależności od płci. U mężczyzn pierwszym i najbardziej klasycznym objawem jest cofająca się linia włosów nad czołem. Przerzedzenie zaczyna się najczęściej w okolicach skroniowych, a linia czołowa stopniowo przesuwa się w górę, przyjmując charakterystyczny kształt litery „M” (powstają tzw. zakola). Równolegle lub w nieco późniejszym etapie, panowie często zauważają przerzedzenie na samym czubku głowy, co prowadzi do uformowania się tak zwanej tonsury. Jest to podręcznikowy obraz łysienia androgenowego, w którym pochodna testosteronu destrukcyjnie działa na uwrażliwione genetycznie mieszki włosowe.

Z kolei u kobiet rzadko dochodzi do powstawania całkowicie wyłysiałych partii głowy na wzór męski. Najczęstszym sygnałem u pań jest tak zwane rozlane (rozproszone) przerzedzenie. Jak uchwycić to wczesnym etapie? Uważnie obserwuj swój przedziałek. Jeśli z miesiąca na miesiąc staje się on coraz szerszy i bardziej prześwitujący, przypominając swoim układem rozłożystą gałąź lub choinkę (nazywamy to objawem choinki), jest to mocny sygnał ostrzegawczy. Ponadto kobiety znacznie częściej cierpią na utratę włosów wywołaną radykalnymi wahaniami hormonalnymi, np. po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych, po ciąży (w okresie poporodowym), w trakcie menopauzy czy przy nierozpoznanych problemach z tarczycą. Warto również dodać, że niezależnie od płci u każdego może nagle pojawić się łysienie plackowate, czyli schorzenie o podłożu autoimmunologicznym, w którym na skórze powstają okrągłe, całkowicie wyłysiałe plamy.

Kiedy gubienie włosów przestaje być normą, a staje się powodem do niepokoju?

Chociaż wiele epizodów nasilonego wypadania to zjawiska przejściowe (np. bardzo powszechne przesilenie sezonowe nasilające się w okresie jesiennym i wiosennym, dotyczące nawet co drugiej osoby), istnieją symptomy, które kategorycznie wymagają konsultacji z lekarzem.

Dzwonkiem alarmowym jest przede wszystkim gwałtowne wypadanie włosów w dużych kępach. Stopniowe powiększanie się zakoli czy przerzedzanie korony to zazwyczaj proces rozłożony w czasie, natomiast nagła utrata pęków włosów podczas delikatnego przeczesywania ich palcami lub mycia, może wskazywać na poważny problem zdrowotny, ukrytą chorobę ogólnoustrojową, ciężką infekcję organizmu lub reakcję na przyjmowane silne leki.

Diagnostykę należy bezzwłocznie pogłębić, jeśli pogorszeniu stanu fryzury towarzyszą inne niepokojące symptomy ze strony ciała. Jakie to objawy? 

• Chroniczne zmęczenie i osłabienie,
• nadmierną senność w ciągu dnia,
• nienaturalną bladość skóry (objawy mogące wskazywać na ciężką anemię),
• niewyjaśnione wahania masy ciała (chudnięcie lub tycie),
• bóle brzucha, biegunki lub zaparcia,
• nadmierne owłosienie w nietypowych miejscach na twarzy i ciele u kobiet (hirsutyzm), któremu nierzadko towarzyszy uporczywy trądzik.

Powyższe symptomy często idą w parze z problemami tarczycowymi, zespołem policystycznych jajników (PCOS) czy przewlekłymi zaburzeniami jelitowymi, które upośledzają wchłanianie wartości odżywczych.

W jaki sposób niedobory żywieniowe wpływają na kondycję cebulek włosowych?

Z perspektywy eksperta ds. suplementacji muszę podkreślić najważniejszą zasadę: nie da się wyhodować grubego i mocnego włosa bez dostarczenia mu odpowiedniego budulca „od wewnątrz”. Mieszek włosowy to prawdziwa fabryka, która do ciągłej pracy potrzebuje nieprzerwanych dostaw składników z krwiobiegu. Wszelkie bardzo restrykcyjne diety odchudzające, przedłużające się głodówki czy też dieta oparta na wysoko przetworzonych produktach (ubogich w mikroskładniki) to prosty przepis na zniszczenie włosów.

Najważniejsze dla zachowania gęstej czupryny są witaminy z grupy B. Prym wiedzie tutaj biotyna (witamina B7), która aktywnie uczestniczy w metabolizmie białek i tłuszczów, wspomagając produkcję keratyny, fundamentalnego białka strukturalnego łodygi włosa. Równie krytyczne znaczenie ma żelazo oraz cynk. Niedobór żelaza prowadzi do niedotlenienia macierzy włosa i spowolnienia jego wzrostu, zaś braki cynku osłabiają mieszki, potęgując łamliwość. Nie możemy zapominać również o kwasach omega-3, znajdujących się w tłustych rybach morskich i dobrych olejach tłoczonych na zimno. Działają one przeciwzapalnie, łagodząc podrażnienia i przesuszenia samej skóry głowy, która stanowi „glebę” dla naszych włosów.

Czy przewlekły stres i nieodpowiedni styl życia mogą zniszczyć Twoją fryzurę?

Czynniki psychogenne są we współczesnym świecie równie dewastujące co zła dieta. Przewlekły stres powoduje ciągłe utrzymywanie się wysokiego poziomu kortyzolu w organizmie. Ten hormon stresu wywołuje obkurczanie się naczyń krwionośnych, w tym tych najdrobniejszych, które gęstą siecią oplatają i odżywiają cebulkę każdego włosa. Efekt? Nawet przy doskonałej diecie, cebulka ulega przewlekłemu niedotlenieniu i zostaje odcięta od substancji odżywczych. Ponadto stres potrafi indukować stany zapalne, drastycznie zaburzając prawidłowy rytm cyklu i skracając najcenniejszą fazę anagenu.

Zwróćmy też uwagę na mechaniczne i chemiczne „katowanie” naszych fryzur. Nadużywanie agresywnych preparatów do stylizacji, ciągłe suszenie nawiewem o bardzo wysokiej temperaturze, używanie prostownic bez termoochrony, czy też ciasne upinanie włosów w mocne koki lub końskie ogony (skutkujące tzw. łysieniem trakcyjnym). Zbyt silne napięcie fizycznie uszkadza mieszki, a z czasem może doprowadzić do ich trwałego, nieodwracalnego zbliznowacenia. Jeżeli pod koniec dnia po rozpuszczeniu włosów czujesz fizyczny ból skóry głowy, to znak ostrzegawczy, którego nie wolno ignorować.

Jakie kroki podjąć, gdy zauważysz pierwsze objawy łysienia?

Dostrzeżenie pierwszych symptomów osłabienia włosów to nie powód do paniki, lecz sygnał do szybkiego podjęcia racjonalnych działań. Im wcześniej zareagujesz, tym większa szansa na całkowite odwrócenie niekorzystnych zmian. Co powinieneś zrobić krok po kroku?

• Badania krwi to zawsze powinien być Twój pierwszy krok. Udaj się do lekarza i poproś o skierowanie (lub wykonaj prywatnie) badania takie jak: morfologia z rozmazem, poziom żelaza oraz ferrytyny, poziom cynku, kwasu foliowego, witaminy B12 i witaminy D3 (jej niedobory to współczesna plaga bezpośrednio wpływająca na utratę włosów). Uzupełnij diagnostykę o pełny panel tarczycowy (TSH, fT3, fT4, przeciwciała) oraz przy podejrzeniu problemów hormonalnych – poziom wolnego testosteronu i prolaktyny.
• Skonsultuj się ze specjalistą trychologiem. Trycholog wykona nieinwazyjne badanie zwane trichoskopią. Przy użyciu mikroskopu w powiększeniu oceni obiektywny stan skóry głowy, grubość łodyg, stan ujść mieszków i ustali, czy nie borykasz się np. z łojotokowym zapaleniem skóry czy stanami grzybiczymi, które mogą „dusić” włosy.
• Wdróż celowaną dietę i mądrą suplementację. Nawet przy najszczerszych chęciach, z samego pożywienia czasem trudno jest dostarczyć organizmowi odpowiednich dawek wszystkich składników niezbędnych do intensywnej odbudowy cebulek. Dlatego tak ważne jest celowane wsparcie z zewnątrz. Rozważając suplementację, sprawdź suplement diety VITAPIL. Pamiętaj jednak, że nawet najlepsza suplementacja działa najskuteczniej w duecie ze zdrowym talerzem, na co dzień dbaj o to, by spożywać mnóstwo świeżych warzyw, chudego mięsa, strączków i wartościowych tłuszczów roślinnych.
• Zadbaj o właściwą stymulację i pielęgnację zewnętrzną. Zacznij traktować swoje włosy łagodnie. Na noc warto luźno zaplatać je w warkocz. Rozważ inwestycję w jedwabną poszewkę na poduszkę, która zminimalizuje uszkodzenia struktury spowodowane mechanicznym pocieraniem podczas snu. Stosuj profesjonalne szampony lub wcierki oparte na udowodnionych klinicznie składnikach, takich jak kofeina, która poprawia ukrwienie skóry i stymuluje krążenie wokół cebulek.

Pamiętaj o jednym, włosy to struktura, która regeneruje się bardzo powoli. Żadna, nawet najbardziej innowacyjna kuracja, zmiana diety czy najlepsze suplementy nie przyniosą spektakularnych rezultatów w dwa tygodnie. Pierwszych realnych efektów w postaci „baby hair” (krótkich, nowych włosków) i zahamowania wypadania powinieneś wypatrywać najwcześniej po 3-4 miesiącach rzetelnej, codziennej terapii. Sposobem na przywrócenie blasku Twojej fryzurze jest więc cierpliwość i holistyczne zadbanie o cały organizm.